ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ/ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΑ ΟΦΕΛΗ

 

 Η Συναισθηματική Νοημοσύνη ορίζεται ως η ικανότητα που έχει το άτομο να κατανοεί το περιεχόμενο και τις σχέσεις των συναισθημάτων και να λύνει προβλήματα με βάση αυτήν την κατανόηση. Η Συναισθηματική Νοημοσύνη εμπλέκει τις ικανότητες αντίληψης και αναγνώρισης των συναισθημάτων

, της ενσωμάτωσής τους στο τρόπο σκέψης, καθώς και της διαχείρισης των συναισθημάτων αυτών τόσο σε προσωπικό όσο και σε διαπροσωπικό επίπεδο.

Πιο συγκεκριμένα, οι Mayers και Salovey ορίζουν και μετρούν Συναισθηματική Νοημοσύνη στα εξής τέσσερα βασικά επίπεδα.

  1. Την αναγνώριση των συναισθημάτων εαυτού και των άλλων.

  2. Την απόκτηση ικανοτήτων και ατομικών χαρακτηριστικών που βελτιώνουν την επικοινωνία.

  3. Τη διαχείριση των Συναισθημάτων.

  4. Την ενσωμάτωση των Συναισθημάτων στο τρόπο Σκέψης.

    Με άλλα λόγια ορίζουν ως Συναισθηματική Νοημοσύνη την ικανότητα αντίληψης, έκφρασης και ρύθμισης του συναισθήματος.

    Συμπληρωματικά αλλά και πιο γενικευμένα ακολουθεί χρονολογικά ο προσδιορισμός της Συναισθηματικής Νοημοσύνης από τον Goleman. Ο Goleman για παράδειγμα, στον ορισμό της Συναισθηματικής Νοημοσύνης, περιλαμβάνει και άλλες πτυχές της, όπως την εν-συναίσθηση, τα κίνητρα και τις κοινωνικές δεξιότητες. Με άλλα λόγια ο Goleman χρησιμοποιεί την έννοια της Συναισθηματικής Νοημοσύνης ως πρόβλεψη της επίδοσης στο οποιοδήποτε πεδίο ενασχόλησης, όπως χαρακτηριστικά είναι η εργασία και το σχολείο.

    Αξιοσημείωτη παρατήρηση αποτελεί πλέον η διάκριση της Συναισθηματικής Νοημοσύνης μεταξύ αντικειμενικής και αντιληπτής. Ποιά είναι όμως η διαφορά και ποιός ο λόγος διάκρισής της?

    Η αντικειμενική Συναισθηματική Νοημοσύνη αναφέρεται στην aprioriικανότητα και αυτοαποτελεσματικότητα των ατόμων για Σ.Ν έπειτα από εμπειρικές συνθήκες.

    Η αντιληπτή αντίθετα Συναισθηματική Νοημοσύνη αναφέρεται στην εικόνα που έχει το άτομο για τον τρόπο λειτουργίας των συναισθημάτων του, την ικανότητα αυτοπαρακολούθησης και αυτορύθμισης των συναισθημάτων και τη δυνατότητα να ρυθμίζει ανάλογα την ενδοπροσωπική και διαπροσωπική δραστηριότητα του. Μιλούμε λοιπόν για αυτοαξιολόγηση σε γνωστικό επίπεδο(π.χ έχω επίγνωση των συναισθημάτων μου την ώρα που τα βιώνω), σε κοινωνικό επίπεδο(π.χ καταλαβαίνω πως αισθάνονται οι άλλοι) και σε υπαρξιακό επίπεδο(π.χ έχω πρόβλημα να ελέγχω τον θυμό μου).

    Η Συναισθηματική Νοημοσύνη αν και εμπεριέχει ορισμένες πτυχές της προσωπικότητας, δεν μπορεί να ταυτιστεί με αυτή, γιατί αξιολογεί πολύ διαφορετικές και πολύπλοκες παραμέτρους. Υπάρχουν πτυχές της Σ.Ν όπως η ενσυναίσθηση, η ικανοποίηση από τη ζωή και η αυτοεκτίμηση που την διαφοροποιεί από την προσωπικότητα.

    Η αντικειμενική Σ.Ν φαίνεται να συνδέεται λοιπόν περισσότερο με στοιχεία προσωπικότητας, ενώ η αντιληπτή να περιέχει παράγοντες ευτυχίας, κοινωνικών δεξιοτήτων, αυτοεκτίμησης, προσαρμοστικότητας, διεκδικητικότητας, ανθεκτικότητας, ενσυναίσθησης, αυτοελέγχου, κοινωνικής αντίληψης, διαχείρισης άγχους και συναισθηματικής έκφρασης.

    Υπάρχουν συνεπώς ψυχομετρικές διαστάσεις της Συναισθηματικής Νοημοσύνης εκ των οποίων άλλες σχετίζονται με χαρακτηριστικά προσωπικότητας και άλλες με μαθημένες δεξιότητες. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο υπάρχει διάκριση ανάμεσα στην αντικειμενική μέτρηση των ικανοτήτων της Συναισθηματικής Νοημοσύνης και των αυτοαναφορών ως μέθοδος μέτρησης και αξιολόγησης της αντιληπτής Σ.Ν. Χαρακτηριστικό ερευνητικό πόρισμα αποτελεί η χαμηλή συσχέτιση μεταξύ των δύο αυτών επιπέδων Συναισθηματικής Νοημοσύνης και εδώ ακριβώς μιλούμε για την διαφοροποίηση μεταξύ αντικειμενικής και αντιληπτής Σ.Ν. Εκπληκτική παραμένει και η παρατήρηση ότι μέτριες θεωρούνται και οι συσχετίσεις μεταξύ Συναισθηματικής Νοημοσύνης και Διαννοητικής Νοημοσύνης.

    Όλα αυτά τα πορίσματα οδηγούν στη διαπίστωση πως αξίζει να ασχοληθούμε περισσότερο με τη Συναισθηματική Νοημοσύνη( και κυρίως με την αντιληπτή), καθώς δείχνει αυτή να καθορίζει αποκλειστικά την προσωπική και διαπροσωπική μας ευτυχία, αλλά και διότι διαμορφώνεται και εξελίσσεται από εμάς και όχι από τα αναλλοίωτα βιολογικά και ιδιοσυγκρασιακά χαρακτηριστικά μας.

    Νικόλαος Φρατζής

    Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπευτής

 

 

 

Τελευταία Μηνύματα

  • Δεν υπάρχουν δημοσιεύσεις προς εμφάνιση

Ατομικές συναντήσεις Ψυχοθεραπείας τώρα και στην περιοχή του Αμαρουσίου(πλησίον Κηφισίας)